Nội soi Bảng xếp hạng các công ty kiểm toán tại Việt Nam 2017: Doanh thu các Công ty kiểm toán lớn đến từ đâu?

Nội soi Bảng xếp hạng các công ty kiểm toán tại Việt Nam 2017: Doanh thu các Công ty kiểm toán lớn đến từ đâu?

  • KVN   KVN
  • 3,977
  • 2


Tiếp theo bài viết Bảng xếp hạng các công ty kiểm toán tại Việt Nam năm 2017, tại bài viết này, tôi sẽ cùng với anh em "nội soi" thử xem doanh thu của các công ty kiểm toán có doanh thu lớn tại Việt Nam đến từ đâu.

Trước khi bắt đầu tìm hiểu, tôi cũng chia sẻ với anh em về phương pháp tiến hành: do Báo cáo hoạt động của Bộ Tài chính chỉ chi tiết 4 chỉ tiêu chính gồm: tổng doanh thu, số lượng khách hàng, số lượng nhân viên chuyên nghiệp và số lượng kiểm toán viên nên việc tìm hiểu xem doanh thu từng dịch vụ là không khả thi từ báo cáo chi tiết này. Mặc dù không công bố số liệu chi tiết, tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng công bố các biểu đồ về Top 10 công ty kiểm toán theo một vài tiêu chí như: công ty có doanh thu kiểm toán BCTC lớn nhất, công ty có doanh thu tư vấn thuế lớn nhất, công ty có doanh thu dịch vụ kế toán lớn nhất.. Và một số công ty kiểm toán có doanh thu lớn nhất rất may cũng nằm trong danh sách Top 10 công ty theo một vài tiêu chí nào đó. Vì vậy, bằng phương pháp trừ lùi, chúng ta sẽ có một vài dữ liệu tương đối hữu ích để phân tích.

Các công ty kiểm toán tại Việt Nam đang cung cấp dịch vụ gì?

Nếu bất kỳ ai hỏi câu hỏi này tại thời điểm cách đây 10 năm trước, anh em chắc chắn cũng sẽ như tôi trả lời ngay: "Dở à? Công ty kiểm toán không cung cấp dịch vụ kiểm toán thì cung cấp clgt…". Tuy nhiên, ngày hôm nay, dữ liệu sẽ cho chúng ta cái nhìn khác.

Hiện tại, các công ty kiểm toán hoạt động tại Việt Nam thường cung cấp các dịch vụ có tỷ trọng doanh thu tương đối như sau:

(1) Kiểm toán Báo cáo tài chính.
(2) Kiểm toán Báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành.
(3) Tư vấn thuế.
(4) Tư vấn tài chính và tư vấn khác (như nhân lực, công nghệ thông tin).
(5) Dịch vụ kế toán.
(6) Thẩm định giá.
(7) Dịch vụ đào tạo và các dịch vụ khác.

Trong đó, các dịch vụ số (1) và số (2) ở trên gọi chung là dịch vụ kiểm toán (audit), các dịch vụ còn lại có thể gọi là phi kiểm toán (non-audit). Và nếu anh em hỏi bất kỳ các hãng kiểm toán nào thì họ sẽ đều muốn tăng tỷ trọng doanh thu phi kiểm toán lên và giảm tỷ trọng doanh thu kiểm toán xuống. Lý do đơn giản: biên lợi nhuận của dịch vụ kiểm toán là thấp hơn nhiều so với biên lợi nhuận của dịch vụ phi kiểm toán.

Tỷ trọng doanh thu dịch vụ của các công ty kiểm toán trong năm 2017



Nhìn vào Bảng trên chúng ta thấy rằng mặc dù doanh thu thống kê toàn ngành là tăng nhưng tỷ trọng doanh thu giữa kiểm toán và phi kiểm toán đều giữ nguyên ở mức 64% - 36% cho cả năm 2016 và 2017. Trong dịch vụ kiểm toán có sự thay đổi giữa tỷ trọng của kiểm toán BCTC và kiểm toán BCQT vốn đầu tư, cụ thể: tỷ trọng dịch vụ kiểm toán BCQT vốn đầu tư tăng từ 16% lên 19%, đẩy tỷ trọng dịch vụ kiểm toán BCTC giảm từ 48% xuống 46% (ghi chú: anh em thấy lệch 1% là do làm tròn nhé).



Bảng thống kê chi tiết dịch vụ này có thể giải đáp phần nào trường hợp của KPMG. Một số anh em có thông tin lại là KPMG có tách công ty tư vấn/thuế thành công ty riêng và không báo cáo doanh thu của bộ phận này trong Báo cáo gửi Bộ Tài chính nên dẫn đến doanh thu của KPMG chỉ khoảng 50% so với 3 Big còn lại. Trong khi đó mặc dù các Big còn lại cũng tách thành các công ty riêng nhưng có vẻ vẫn báo cáo số liệu của các công ty này vào trong Báo cáo gửi Bộ Tài chính.

Nhận định này rõ ràng có cơ sở khi anh em nhìn thấy doanh thu kiểm toán của KPMG báo cáo khoảng 421 tỷ đồng (thậm chí đứng thứ 2 trong số các Công ty Big 4 về doanh thu kiểm toán, chỉ sau E&Y) trong khi doanh thu từ dịch vụ tư vấn thuế và dịch vụ tư vấn tài chính "chỉ vỏn vẹn" tương ứng là 8 tỷ đồng và 6,7 tỷ đồng (trong khi 3 Big còn lại báo cáo doanh thu các dịch vụ này hàng trăm tỷ đồng).

Để xem kỹ hơn chi tiết tỷ trọng doanh thu kiểm toán và phi kiểm toán, chúng ta sẽ xem xét Bảng dưới đây:


Sở dĩ Bảng chi tiết trên chỉ có 8 Công ty mà không phải 10 Công ty do doanh thu của RSM không xác định được doanh thu từ dịch vụ kiểm toán Báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành và Mazars không xác định được doanh thu từ dịch vụ kiểm toán nói chung nên việc thống kê sẽ bị sai lệch.

Tỷ trọng dịch vụ của các hãng Big 4 tại Việt Nam giữa kiểm toán và phi kiểm toán ở mức khoảng 50% - 50%, giá trị tuyệt đối khoảng 1.600 tỷ của mỗi dịch vụ trên tổng số 3.200 tỷ doanh thu được báo cáo. Tỷ trọng dịch vụ phi kiểm toán của các Big 4 tại Việt Nam thấp hơn con số thống kê của thế giới, cụ thể: tỷ trọng doanh thu phi kiểm toán toàn cầu của Big 4 khoảng 65% trong đó (42% đến từ dịch vụ tư vấn, 23% đến từ dịch vụ tư vấn thuế và pháp lý).

Xét về tỷ trọng doanh thu phi kiểm toán cao nhất thì PwC đang dẫn đầu với mức 64%, đứng thứ nhì là Grant Thornton với mức 62% và đứng thứ ba là Deloitte với mức 58%. PwC đã gần đạt mức tỷ trọng trung bình xét trên doanh thu toàn cầu của Big 4.
 


Like us on Facebook

Bạn đã quên mật khẩu?